Özerklik Ne Demektir?




            Özerklik kelimesi anlam olarak yönetim şekillerinde herhangi bir dış unsurdan bağımsız olmak olarak tanımlanabilir. Bu kelime ’’otonomi’’ veya ’’muhtariyet’’ olarak da isimlendirilebilir. Yerel bir topluluğun kendi işlerini kendi iradelerine göre kendilerinin yapması durumunda özerk bir yapıdan bahsedilebilir. Özerklik ve bağımsızlık birbirinden farklı kavramlardır. Özerklik anayasa ve kanunlarla sınırlandırılır. Özerkliğin gayesi hizmette yerelliktir. 

Özerkliğin Başlıca Amaçları: 

-Yerel talepleri hızlı karşılayabilmek. 
-Yerel yönetimlerin kendilerine özgü ihtiyaçlara münasip olan hizmetleri kolayca belirlemesi. 
-Merkezi yönetimin müdahalelerinden yerel yönetimi korumak. 
 
            Özerklik kavramı idari ve mali özerklik olarak ikiye ayrılır; 
 
İdari Özerklik: 
 
            Kendi başına yürütülebilen işlemlerin, kararlar alıp bunları faaliyete sokabilme yetkisini haiz her kuruluşun bu kabiliyetini anlatmak için kullanılan kavramdır. İdari özerkliğin devlet organları arasındaki bütünlüğü zedelemesini engellemek adına merkezden yönetimin yerel yönetim üzerinde vesayet hakkı bulunmaktadır. 
 
Mali Özerklik 
 
            Kurumların farklı kaynaklardan gelir oluşturabilmeleri ve varlıklarını kendi amaçlarına göre kullanabilmeleri için onlara genişletilmiş bir bütçe sistemi verilmesidir. Diğer bir ifade ile kaynak oluşturma ve söz konusu kaynağı harcama konusunda merkezden bağımsız olmayı ifade eder.

            Yerel ve demokratik özerklik konuları dünyada özellikle 1960’lı yıllardan sonra genel kültür bilgisi, hukuki, siyasi ve akademik olarak artarak konuşulmaya başlanmıştır. 
 
Demokratik Özerklik  

            Demokratik özerklik; bir devlet yapısı içinde  siyasal egemenlik kurmanın dışında, bazı yönetim görevlerinin bir kaçının yerel yönetimlere bırakılmasını ifade eder.

Özerklik ve Bağımsızlık Arasındaki Fark: 

            Özeklik ve bağımsızlık kavramları birbirinden farklıdır zira özerklik tam anlamıyla bağımsızlığı ifade etmemektedir. Ancak bu iki kavramın birbiriyle kesişen anlamları olduğunu kabul etmek gerekir. Normalde özerklik kavramı kişilerin herhangi bir kontrol sistemi ile kontrol edilememesini ifade ederken bağımsızlık ise bireylerin düşünce, konuşma veya fiilde bulunma özgürlüğünün bulunmasını kasteder. 
 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir